Bygdir

Bygdin er eldri enn hundrað ára gomul, og hon hevur enntá sítt egna postnummar. Tó so eru mong í Føroyum, sum einki kenna til Válin. Válurin er lítil bygd eystaru megin havnina í Vestmanna.

Orðið ‘válur’ merkir ‘árundur heyggjur’. Í hesari væl goymdu perluni búgva 44 fólk (2025). Stórur partur av bygdarfólkinum eru tilflytarar. Tann, sum bygdi Válin í 1840, Óli Jákup Magnussen æt hann, var úr Hvalvík.

Lendingarviðurskiftini eru betri á Válinum enn í Kvívík, har ið onkuntíð ikki er atkomuligt, tá ið komið verður av útróðri. Av Válinum er gott at rógva út, og Kvívíkar sóknar róðrarfelag heldur eisini til á Válinum. Tey húsast í gamla Grindanótaneystinum. Inni í neystinum eru góðar umstøður við rógvimaskinum umframt súkklum til innanduravenjing.

Válur er grannabygd við Vestmanna, bara ein á skilur bygdirnar sundur. Samanhaldið er gott við Vestmanna, tó at Válur er í Kvívíkar kommunu. Vestmenningar kunnu finna upp á at prika válarfólk, at um tey koma yvir um ánna, so mugu tey hava passið við. Spyrt tú bygdarfólkið, so eru tey hvørki vestmenningar ella kvívíkingar. Tey eru válarfólk.

Tað er einki at siga til, at víkingar búsettu seg í Kvívík longu fyri túsund árum síðan. Bygdin vendir mestsum í ein beinan sunnan, og sostatt er sera góður sólargangur. Norðan fyri Kvívík eru veldig fjøll, sum sláa ring um bygdina og verja fyri høgættini.

Undir Egilsfjalli rennur áin Stórá beina leið oman í Kvívík. Fyrst fer hon bóltandi oman Kjalnafoss, seinni Ravnafoss, og síðan fer hon tutlandi so stillisliga eftir helluni oman í bygdina: fyrst fram við barnagarðin og skúlan – so fram við kirkjuna frá 1903 – gamla prestagarðin – víkingatoftirnar – og at enda út á hav, hagar flestøll køksvindeyguni í bygdini eisini venda: út á Koltur, sum verður innrammað av Vágum og Suðurstreymoy.

Bygdin var frá víkingatíð fram til fyrst í farnu øld nógv tann størsta í Norðurstreymoy. Í dag kalla 390 fólk bygdina sítt heim (2025), og er Kvívík størsta bygdin í kommununi. Her er sera góður felagsskapur, sum roynist dyggur, tá ið á stendur.

Annars er trygt og friðarligt í Kvívík: óendalig náttúra hjá børnum at spæla í, góður bátahylur, ókeypis dagstovnur og enntá svimjihøll. Kvívíkingar eru, sum so mangir aðrir føroyingar, góður við og ernir av heimbygd síni. Hetta er ein gomul – men eisini framkomin – bygd í menning, har ið stutt er at koyra til alt.

Á Stykkinum er ikki neyðugt við landslagsmálningum á stovuvegginum. Tað er bara at draga gardinurnar frá, og har sært tú ljós og litir, sum eingin franskur impressionistur megnar at endurskapa: ein panoramamynd av Koltri, Hesti, Sandoynni – ja, sjálvt Suðuroyggin sæst úr køksvindeyganum.

Stykkið er niðursetubygd frá Kvívik. Tey fyrstu fólkini búsettu seg her í fyrru helvt í 19. øld. Upprunanavnið var tó ikki Stykkið, men “Solitude”. Hetta navnið kom frá einum presti, sum bleiv settur í starv í Kvívík. Hesin prestur hevði tørv á at kunna fáa frið, sita og studera og lesa. Økið her á Stykkinum hoyrdi til prestagarðin í Kvívík, so presturin bygdi sær eini hús her.

Bygdin er – sum navnið eisini bendir á – ein tann minsta í Føroyum. Men orðatakið “har hjartarúm er, er eisini húsarúm” vísir sítt virði á Stykkinum. Samanhaldið er gott, og gestablídni við, tí alsamt fleiri familjur hava valt at búsett seg á Stykkinum. Tá ið mann er staddur á Stykkinum, er tað ikki torført at skilja hví. Her í erva er bergtakandi útsýni, tú sært í allar ættir. Men ættirnar síggja eisini Stykkið, tí ábart er, og kann tað leika hart á um veturin.

Børnini á Stykkinum ganga í skúla og barnagarði í Kvívík. Annars er gott samband aðrastaðni. Bussar koyra, og teinurin til høvuðsstaðin hevur einki upp á seg, mestsum slætt allan vegin suður: eingi høg fjøll og einki tunnilsgjald.

Tveir býlingar eru á Stykkinum umframt tvinni hús frammi á Trøð. Upprunafólkini eru fá, nú á døgum eru mestsum bara tilflytarar á Stykkinum. Tú kundi kallað hetta fyri eitt multietniskt samfelag, tí tilflytararnir koma úr øllum heraðshornum: USA, Peru, Namibia og Danmark. Á Stykkinum búgva 39 fólk (2025).